GKV Goes 2020

Generale Synode GKv (Goes 2020)


(Bijgewerkt tot 6 juni 2021)

Zorg omtrent de ICG

Op 28 december 2019 sturen we een brief (191228) aan de Generale Synode van de GKv. In deze brief spreken we onze zorgen uit over de positie van de Interkerkelijke Commissie Geschiloplossing (ICG) in het kerkrecht. Dit naar aanleiding van een rapport van Deputaten Advies & Bijstand waarin een voorstel ter besluitvorming aan de GS wordt voorgelegd om te besluiten tot een formele positie van de ICG in het kerkrecht.

Kerkorde – synode

Op 30 december 2019 sturen we een tweede brief (191230) aan de Generale Synode van de GKv. In deze brief roepen we de GS op tot een herbezinning over de toepassing van het ambtsgeheim en spreken we onze zorgen uit over de concept kerkorde GKv-NGK. De synode behandelt – geheel ten onrechte – de brieven van MKIO alsof het revisieverzoeken zijn. En zoals het ook de andere revisieverzoeken vergaat, worden ook de brieven van MKIO afgewezen. Hiermee ontstaat dan een afstemmingsprobleem tussen de GKV en de NGK, daar de NGK de onderwerpen wél op de agenda plaatst. Op 28 november 2020 (201128) neemt de GS een besluit omtrent machtsmisbruik. In maart 2021 geeft de Werkgroep Toekomstige Kerkorde aan dat de brieven van MKIO hierin zijn meegenomen. Het besluit luidt als volgt:

Besluit 4:

de commissie daarnaast op te dragen te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om, zo mogelijk samen met de kerken die aan het Meldpunt Seksueel Misbruik zijn verbonden, te werken aan bewustzijn, preventie en aanpak rondom het thema machtsmisbruik, en daarover met voorstellen te komen.

Gronden:

  1. Het onderwerp machtsmisbruik is wel verwant met dat van seksueel misbruik, maar vraagt om een eigen definiëring, beoordeling en aanpak.
  2. Gezien het belang van het onderwerp is het goed om te onderzoeken of voor een adequate afhandeling van meldingen omtrent machtsmisbruik meer nodig is dan de huidige kerkrechtelijke mogelijkheden.

Komt inhoud brieven december 2019 nog aan de orde?

(Bijgewerkt tot 6 juni 2021)

Onder andere naar aanleiding van dit besluit sturen we de GS een brief waarin we vragen om de eerdere brieven van december 2019 met terugwerkende kracht alsnog ontvankelijk te verklaren (210125) en deze ook inhoudelijk te beantwoorden. Behalve het bovenstaande besluit worden ook kerkrechtelijke argumenten aangevoerd. Tevens vragen we de GS een uitspraak te doen over de wijze waarop de deputaten kerkrecht zich van hun taak gekweten hebben jegens ons. De ontvangstbevestiging volgt al snel, op 4 februari (210204). De ontvangstbevestiging volgt al snel, op 4 februari (210204), maar het blijkt toch nodig te zijn nog een herinnering te sturen (210517). Dan volgt er een vlotte reactie die echter de wenkbrauwen doet fronsen (210519). Voordat we als platform hier serieus op in willen gaan, stellen we logischerwijs eerst verhelderende vragen over het aanbod dat wordt gedaan (210523). Hoewel we dolgraag een gesprek willen hebben is dat uiteraard iets wezenlijk anders dan een hoorzitting vanwege een revisieverzoek. Een revisieverzoek dat echter er niet is… 

 – Klik hier voor brief 210125 van MKIO
 – Klik hier voor document 210519 van moderamen GS
 – Klik hier voor brief 210523 van MKIO

Werkgroep toekomstige kerkorde – machtsmisbruik

In de mailing wordt ook de werkgroep toekomstige kerkorde meegenomen. Deze werkgroep reageert inhoudelijk op 14 maart 2020 (200314) en geeft aan dat het onderwerp aan de orde komt op de vergadering van de GS en van de landelijke vergadering van de NGK. Ook heeft NGK zelfs al een besluit genomen waaruit blijkt dat men actie wil ondernemen op het punt van machtsmisbruik. De werkgroep heeft de intentie dat de rechtsbescherming van kerkleden wordt geborgd in de nieuw te ontwerpen kerkorde. Op 8 september 2020 komt de werkgroep toekomstige kerkorde met een nieuw concept van de kerkorde en men voorziet deze ook van een toelichting. In de toelichting valt het volgende te lezen (200908):

In de reacties [op de concept kerkorde] werd aandacht gevraagd voor het gevaar van machtsmisbruik. Het is echter niet duidelijk wat de kerkorde daartegen zou kunnen doen, anders dan wat al in B21.1 staat. Een meldpunt zoals er bestaat bij seksueel misbruik, is er in  gevallen van machtsmisbruik nog niet. Het is aan de kerken of dat alsnog zou moeten gebeuren, waarbij ook helder moet zijn hoe zo’n meldpunt vruchtbaar kan werken. Overigens wordt ook het meldpunt seksueel misbruik niet genoemd in dit concept; alleen de klachtencommissie.

Ook is gevraagd of kerken niet een VOG zouden moeten verplichten voor al hun werkers. Uiteraard is er geen bezwaar tegen wanneer kerkenraden daartoe besluiten, maar het voert te ver om het in de kerkorde aan alle kerken voor te schrijven. Het is een middel dat de overheid aanreikt, maar dat slechts beperkt hulp biedt. Laten de kerken zich vooral toeleggen op de eigen middelen: het onderling toezicht, met de openheid die past bij christenen die van genade leven en dus eerlijk kunnen zijn over hun eigen zwakheid.

Omdat er verwezen wordt naar KO B21.1 volgt hier ook die tekst:

B21 integer handelen

B21.1 De ambtsdragers en overige werkers in de kerk handelen in overeenstemming met de gedragscode die op hen van toepassing is.

Een kenmerk van machtsmisbruik is dat mensen die leiding behoren te geven zich niet houden aan wat men van ze zou mogen verwachten. Als de werkgroep er desondanks gewoon op vertrouwt dat diezelfde leidinggevenden zélf hun eigen handelen open en eerlijk gaan beoordelen, is het zomaar mogelijk dat het vertrouwen misplaatst is. Alleen al het feit dat er geen toetsing mogelijk is, zegt al genoeg. De recente uitspraken van de GS waarin heel duidelijk wordt gesteld dat het doen en nalaten van kerkenraden/kerkenraadsleden niet kan worden beoordeeld, worden hiermee bewust of onbewust over het hoofd gezien. Er wordt eenvoudigweg van uitgegaan dat een kerkenraad integer is. Het gewone kerklid is niet in beeld, want die kan niet ‘toezien’, als hij al de durf heeft om het bij de eigen leidinggevenden aan te kaarten. De aanname dat er sprake zou zijn van een gedragscode voor ambtsdragers gaat niet op voor de ambtsdragers van de GKv. Op 21 september 2020 ontvangen we bericht van de werkgroep (200921).

Op 27 maart ontvangt MKIO een brief van de werkgroep toekomstige kerkorde. Deze brief (210327) vormt een reactie op de brief die op 11 november 2020 is verstuurd aan de Deputaten Kerkrecht. Het is een positieve brief waaruit onder andere duidelijk wordt dat de brieven van december 2019 wél zijn meegenomen in de verdere besluitvorming. Dit is in tegenspraak met het besluit van de synode die heeft geschreven dat de brieven van december 2019 als zijnde revisieverzoeken zijn afgewezen. Hoe dan ook, het is een reactie om toch dankbaar voor te zijn.

Deputaten kerkrecht

Op 25 januari 2020 (200125.1) versturen we een brief aan deputaten kerkrecht. Naar aanleiding van een aantal casussen binnen de GKv zijn er inmiddels een aantal vragen opgesteld die om een duidelijk antwoord vragen. We hopen dat de deputaten ons en anderen een stuk wijzer kunnen maken. Deze deputaten geven aan de vragen te zullen bespreken (200125.2) in de vergadering van maart. Op 6 april (200406) vragen we opnieuw of de vragen over het kerkrecht al beantwoord kunnen worden. Ook vragen we naar de status van de brieven van 28 en 30 december 2019. Helaas moeten deze deputaten nog afzien van het beantwoorden van de brieven vanwege het corona-virus (200411). Begin juni informeren we naar de werkzaamheden (200610), waarop men (200615) aangeeft dat er begin juli weer een start wordt gemaakt. Op 5 augustus (200805) ontvangen we opnieuw bericht dat men in september aan de beantwoording van onze vragen zal toekomen. We bedanken de deputaten op 7 augustus voor deze berichtgeving (200807). Op 11 november vragen we bij de deputaten kerkrecht (en bij de werkgroep toekomstige kerkorde) opnieuw aandacht voor de rechtsbescherming van kerkleden (201111). In deze brief vragen we de deputaten en de werkgroep om de rechtsbescherming op een zeer eenvoudige manier vorm te geven: 

[. . .] De meest concrete vraag is heel eenvoudig: kunt u aan de kerkorde toevoegen dat leden zich voor die zaken die niet in het kerkrecht zijn opgenomen en geen geloofskwesties betreffen bij de burgerlijke rechter kunnen vervoegen? Alleen al met het toevoegen van die zin schenkt u leden de bescherming dat zij niet vanwege een [. . .] (dus aanspraak maken op grondrechten) kunnen worden veroordeeld. Bent u tevens bereid om aan die extra zin ruchtbaarheid te geven? Het is nu te makkelijk om naar ‘buiten’ te schermen met het feit dat dit altijd al zou mogen, terwijl naar ‘binnen’ toe er heel hard over geoordeeld wordt met een beroep op bijbelteksten. De gevolgen daarvan wens je niemand toe. [. . .]

Hoe krijg je bij deputaten kerkrecht een antwoord op inhoud?

(Bijgewerkt tot 6 juni 2021)

Ook nodigen we de aangeschrevenen uit om het gesprek met ons aan te willen gaan. Op 14 november 2020 zeggen de deputaten toe hierop met een reactie te komen. In dezelfde brief komen de deputaten nu ook met een antwoord op onze eerdere vragen van 25 januari (201114). Helaas hebben de deputaten er 10 maanden over gedaan om dan met een afwijzing te komen. Hiervoor worden drie redenen aangevoerd, waarop we vervolgens in januari 2021 op reageren (210104). In onze ogen zijn de drie redenen geen van alle plausibel, zeker niet gezien de taakstelling van deze deputaten. Een maand later volgt de ontvangstbevestiging van Deputaten Kerkrecht (210208). Vanwege corona wordt er geen toezegging gedaan over de termijn van beantwoording. Deputaten Kerkrecht hebben nu al heel wat toezeggingen gedaan, maar hebben tot op heden (april 2021) het beantwoorden van de vragen over het kerkrecht vanaf december 2019 niet ingevuld. Op 16 april (210416) bevestigen Deputaten Kerkrecht dat de antwoordtermijn onduidelijk is. Op 17 mei ontvangen de Deputaten Kerkrecht dan ook een herinnering (210517), waarop meteen een nogal ontwijkend antwoord komt (210518). De deputaten geven aan dat ze in coronatijd niet over inhoudelijk zaken vergaderen, maar slechts over procedurele zaken. We kunnen alleen maar hopen dat de vergaderingen meer inhouden dan het vaststellen van de agenda.

 – Klik hier voor antwoord 201114 van deputaten kerkrecht
 – Klik hier voor brief 210104 aan deputaten kerkrecht
 – Klik hier voor antwoord 210518 van deputaten kerkrecht

Deputaten hoger beroep

Dezelfde vragen sturen we ook op aan de deputaten hoger beroep (200201). Deze deputaten interpreteren het beantwoorden van onze vragen als het geven van een advies en zien mede om die reden af (200225) van het beantwoorden van de veralgemeniseerde vragen. Op 28 maart worden de vragen nogmaals aan de deputaten voorgelegd (200328) en uit het onjuiste kader gehaald. Er is namelijk geen advies gevraagd, er is gevraagd naar de werking van het kerkrecht. Het zou dan niet moeten uitmaken wíe de vraag stelt. Een maand later vragen we of de brief ontvangen is en of er op gereageerd kan worden (200430). Die beantwoording volgt op 23 juli (200723) en helaas is het opnieuw een afwijzing. Overigens is het tevens een doorverwijzing naar deputaten kerkrecht, maar toch zijn we teleurgesteld in deze wijze van beantwoording (200724).

Openstaande (re)acties:

(Bijgewerkt tot 6 juni 2021)

  • Er wordt een reactie van de Deputaten Kerkrecht verwacht (zie taakstelling) op de brief van 4 januari 2021. De vragen zijn vrijwel gelijk aan die van een jaar eerder (200125), maar zijn nu losgekoppeld van casussen.
  • Op 25 januari 2021 is een brief aan de GS gestuurd met daarin het verzoek om de brieven 191228 en 191230 met terugwerkende kracht te behandelen op inhoud. Op 23 mei is aan de GS gevraagd helderheid te verschaffen over het mogelijke doel van een hoorzitting;
  • De toegezegde behandeling van de Deputaten Kerkrecht om brief 201111 te beantwoorden is nog niet nagekomen;
  • De toegezegde behandeling van de beide brieven (191228 en 191230) inzake de ICG en inzake het kerkrecht / ambtsgeheim door Deputaten Kerkrecht. De bespreking van de brieven zou plaatsvinden in maart 2020, maar het is tot op heden niet gelukt deze te beantwoorden;

Overzicht communicatie GKv- instanties


       Acties Mijnkerkinorde                        Acties GS GKv
                                                 en deputaatschappen

191228-GSGKV2 Brief aan GS van de GKv te Goes 2020 en aan Deputaten Kerkrecht inzake ICG  
191230-GSGKV1 Brief aan GS van de GKV te Goes 2020 en aan Deputaten Kerkrecht inzake ambtsgeheim  
200113a – Verzoek om ontvangstbevestiging aan GS GKV 200113b GSGKV bevestigt de ontvangst van beide brieven en zegt een antwoordbrief toe
200115b – MKIO geeft aan dat GSGKV verzuimt de grond van afwijzing brief 191228 aan te geven  
200115c MKIO geeft aan dat GSGKV verzuimt de grond van afwijzing brief 191230 aan te geven  
  200116: Deputaten Kerkrecht bevestigen ontvangst en agendering van brief 191228
200117 – MKIO vraagt deputaten kerkrecht ook de ontvangst van brief 191230 te bevestigen  
  200120 – GSGKV laat weten dat de eerdere mails ten onrechte zijn verzonden
200120 – MKIO vraagt aan GSGKV of ook de Werkgroep Toekomstige Kerkorde op de hoogte gesteld kunnen worden  
  200121 – GSGKV bevestigt dat aan deputaten kerkrecht en aan de werkgroep het bericht wordt doorgestuurd

200125.1a – MKIO stelt vragen aan deputaten kerkrecht over de werking van het kerkrecht 

200125.1b – Bijlage met vragen aan Deputaten Kerkrecht

 
200125.3: Deputaten kerkrecht worden bedankt voor de reactie 200125.2 – Deputaten Kerkrecht geven aan dat beide brieven worden geagendeerd

200201a – Aan Deputaten Hoger Beroep worden vragen over werking van het kerkrecht voorgelegd

200201b – Bijlage met vragen aan Deputaten Hoger Beroep

 
200208 – Aan de Werkgroep Toekomstige Kerkorde wordt gevraagd om een reactie op de brief van 191230  
  200225 – Deputaten HB wijzen beantwoording van vragen 200201 af 
200305 – MKIO vraagt Deputaten Kerkrecht en de GS om een reactie op brief 191230  
200305 – MKIO vraagt Werkgroep Toekomstige Kerkorde om een reactie op brief 191230  
  200309 – WTK geeft aan dat na 13 maart reactie volgt 
  200314 – WTK geeft aan dat onderwerp aan bod komt bij landelijke vergadering GS (GKv) en LV (NGK)
  2003??: Deputaten Kerkrecht behandelen brief 191228 en brief 191230
 

200323a – Generale synode wijst brieven MKIO (191228 en 191231) af

200323b – Brief Generale Synode GKv 

200328 – G1 en M1 sturen reactie op de afwijzing van deputaten Hoger Beroep (200225)  
200406: G1 en M1 vragen aan deputaten kerkrecht of de vragen over kerkrecht al behandeld kunnen worden  
200406: MKIO vraagt aan deputaten kerkrecht wat de status is van de brieven 191228 en 191230  
  200411 – Deputaten Kerkrecht doen niks vanwege corona 
200430: MKIO vraagt aan deputaten hoger beroep of brief 200328 beantwoord kan worden  
200610 – MKIO informeert bij deputaten kerkenrecht of werkzaamheden zijn hervat i.v.m. brief 200125  
  200615 – Deputaten Kerkrecht pakken begin juli werk op
  200723 – Deputaten hoger beroep wijzen beantwoorden van vragen over kerkrecht af, verwijzen door naar deputaten kerkrecht
200724 – MKIO is teleurgesteld in beantwoording deputaten HB  
  200805 – Deputaten kerkrecht informeren over de komende beantwoording van de vragen in september
200807: MKIO bedankt Deputaten Kerkrecht voor de gegeven informatie  
  200908 – Werkgroep toekomstige kerkorde geeft nieuwe toelichting op de KO
  200921 – Werkgroep toekomstige kerkorde stuurt mail – verwijst naar toelichting op de KO
201111 – MKIO vraagt deputaten kerkrecht en werkgroep toekomstige kerkorde aandacht voor rechtsbescherming kerkleden  
  201114 – Deputaten Kerkrecht beantwoorden de vragen van 25 januari 2020 niet
  201128 – GS neemt besluit om werkgroep een opdracht te geven rondom machtsmisbruik
210104 – M1 en G1 herformuleren de vragen aan Deputaten Kerkrecht van een jaar eerder  
210125 – MKIO vraagt GS met terugwerkende kracht ontvankelijk verklaren van eerdere brieven  
  210204 – Generale Synode bevestigt ontvangst van brief 210125
  210208 – Deputaten Kerkrecht bevestigt ontvangst van brief 210104
  210327 – WTK geeft antwoord op brief van MKIO aangaande machtsmisbruik
210404 – MKIO vraagt de GS naar status van de brief van 25 januari  
210404 – M1 en G1 vragen naar status brief 210104 en 201111  
  210416 Reactie DepKR – nog geen duidelijkheid over antwoordtermijn
210517 – Herinnering van MKIO aan generale synode GKv inzake beantwoording van brief 210125  
210517 – Herinnering aan deputaten kerkrecht inzake het uitblijven van een inhoudelijk antwoord  
  210518 – deputaten kerkrecht vergaderen niet over inhoudelijke zaken – antwoord wordt toegezegd
  210519 – Uitnodiging van de GS tot het houden van een hoorzitting
210523 – MKIO stelt voorvragen inzake de mogelijke hoorzitting  

Achtergrondartikelen bij Generale Synode GKv Goes 2020

(*) Redactie Mijnkerkinorde – 20 november 2020:
Op last van de adjunct-hoofdredacteur van het Nederlands Dagblad zijn de hyperlinks naar artikelen in het Nederlands Dagblad verwijderd.

Bron Verwijzing artikel
 Nederlands Dagblad
200314 – Zorg voor een leefbare oplossing voor kerkleden in de knel
 Nederlands Dagblad 200309 – Predikantszaken eenvoudiger
 Nederlands Dagblad 200208 – NGK en GKv besluiten unaniem voor eenwording
 Nederlands Dagblad 200208 – Eerste echte besluit van NGK-GKv – We gaan samen verder
 Nederlands Dagblad 200125 – Losmaking predikant werkt in de PKN net zo
 Nader Bekeken
200124 – Procedurefouten GS inzake revisie besluiten M-V
 Reformatorisch Dagblad 200124 – Synode GKV bespreekt Bijbelse onderbouwing van besluit vrouw in ambt
 Nederlands Dagblad 200120 – Is er in de PKN meer gereformeerde ruimte dan in de GKv
 Nederlands Dagblad
200104 – Fusiekerk
 Nederlands Dagblad
200104 – Een kerkorde is een momentopname
 Nederlands Dagblad
191228 – Een fusiekerk zonder het mooie van geloven
 Nader Bekeken
191213 – Een nieuwe kerkorde en het recht van Christus
 Reformatorisch Dagblad
191203 – Kennis van eigen kerkregels vaak onvoldoende
 CIP.nl 190613 – Nieuwe kerkorde NGK en vrijgemaakten: avondmaal verandert
 Website www.onderwegnaar1kerk.nl 171111 – Toelichting bij besluiten GS Goes